De Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen bestaat 25 jaar. In die periode is veel kennis opgebouwd om mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen zichtbaar te maken, te begrijpen en tegen te gaan. Het onlangs gepubliceerde Jaarverslag 2025 laat zien dat deze taak urgenter is dan ooit.
Online risico’s nemen explosief toe
De digitale wereld verandert razendsnel en plegers vinden steeds nieuwe manieren om jongeren onder druk te zetten, te ronselen, te misbruiken of uit te buiten.
Belangrijkste bevindingen uit het Jaarverslag 2025:
Mensenhandel: signalen worden niet altijd goed opgevolgd.
De Rapporteur publiceerde in 2025 verschillende onderzoeken die laten zien waar de aanpak versterking verdient.
- Migranten als verdienmodel
Getuigenverklaringen tonen aan dat migranten onderweg naar Europa te maken krijgen met mensenhandel voor losgeld. Deze vorm wordt in Nederland nog te weinig herkend. - Rijke signalen, wisselende opvolging
Opsporingsorganisaties ontvangen veel signalen van mensenhandel, maar de opvolging verschilt sterk. Aanbevelingen worden gedaan aan JenV en SZW om kennis te borgen, doelen te stellen en taken te verduidelijken. - Jurisprudentieonderzoek 2019–2023
Uitspraken in mensenhandelzaken lopen sterk uiteen. De Rapporteur adviseert de Rechtspraak om kennis te delen en beslissingen inzichtelijker te maken. - Jaarcijfers 2024
944 slachtoffers van mensenhandel werden gemeld bij Comensha. Opvallend is de sterke stijging in minderjarige slachtoffers van criminele uitbuiting. Tegelijkertijd nemen opsporingsonderzoeken naar seksuele uitbuiting af en daalt het aantal verdachten bij de politie.
Seksueel geweld tegen kinderen: sterke stijging meldingen
De meldingen van online seksueel geweld tegen kinderen namen fors toe. Zowel de politie als gespecialiseerde meldpunten – waaronder Offlimits en het Centrum voor Seksueel Geweld – zagen een groei. Het aantal meldingen van beeldmateriaal van seksueel kindermisbruik bij de politie verdubbelde tot ruim 70.000 in 2024. Steeds meer minderjarigen worden onder druk of misleiding gedwongen om beelden te maken. Daarnaast maakt AI het mogelijk om in seconden geseksualiseerde beelden van kinderen te creëren. Deze beelden zijn niet ‘echt’, maar hebben zeer reële gevolgen voor slachtoffers.
Oproep uit de Monitor 2020–2024
De Nationaal Rapporteur pleit voor:
- een expliciete plek voor online seksueel grensoverschrijdend gedrag in kerndoelen en leerlijnen;
- structureel budget voor ontwikkeling van lesmateriaal en bijscholing van leerkrachten;
- relationele en seksuele vorming in het voortgezet onderwijs en mbo;
- standaard pro Justitia-rapportages in zaken met gedragskundige aspecten;
- centrale coördinatie en duidelijke regie vanuit de overheid.
Ook benadrukte de Rapporteur in een opiniebijdrage in de Volkskrant dat de pakkans voor plegers in het buitenland verwaarloosbaar klein is. Onderzoek toont aan dat circa 225.000 Nederlandse mannen zich ooit schuldig hebben gemaakt aan seksueel misbruik van kinderen in het buitenland. Rijken pleit voor meer urgentie en gerichte investeringen in capaciteit en expertise.
Advies, bijeenkomsten en 25-jarig jubileum
Naast het uitvoeren van onderzoek adviseerde de Nationaal Rapporteur het afgelopen jaar over onder meer: modernisering van de strafbaarstelling van mensenhandel; implementatie van Europese richtlijnen; zorgen over infiltratie van criminele netwerken in zorginstellingen; het gebrek aan regie in de aanpak van mensenhandel. In Den Haag werd met 150 professionals stilgestaan bij het 25-jarig bestaan van het instituut. De bijeenkomst belichtte de ontwikkeling van het instituut en de voortgang in de aanpak van mensenhandel en seksueel geweld. Daarnaast vond het jaarlijkse Symposium Mensenhandel plaats, georganiseerd met JenV, Comensha en de VNG. Zo’n 450 professionals en ervaringsdeskundigen wisselden kennis en ervaringen uit.
Download hier het Jaarverslag 2025.
