Afval van de productie van synthetische drugs wordt regelmatig gedumpt. Het opruimen daarvan kan veel geld kosten, zeker als bijvoorbeeld de bodem onderzocht en gesaneerd moet worden. Als bijdrage aan de opruimkosten is sinds 1 januari 2026 een decentralisatie-uitkering (DU) beschikbaar. Gemeenten en provincies kunnen deze uitkering aanvragen via het loket drugsafval van de VNG.
De regeling loopt via het loket drugsafval van de VNG. De uitkering is bedoeld voor kosten die gemeenten en provincies maken voor het opruimen van chemisch drugsafval, en eventueel bijbehorende ernstige bodemverontreiniging, waarbij de kosten niet op de dader(s) kunnen worden verhaald.
Hoe hoog is de decentralisatie-uitkering?
De ministeries van Justitie en Veiligheid (JenV) en Infrastructuur en Waterstaat (IenW) hebben in 2026 gezamenlijk € 3 miljoen beschikbaar gesteld. De hoogte van de vergoeding is afhankelijk van de totale som van ingediende meldingen tot en met 4 september 2026. Meldingen na deze datum worden meegenomen voor de DU-regeling in 2027. De VNG stelt de verdeelsleutel op die bepaalt welk bedrag een gemeente of provincie ontvangt.
Wie kan een melding indienen?
De DU is bestemd voor gemeenten en provincies waar drugsafval is gedumpt op hun grondgebied of waar drugsafval de bodem ernstig heeft verontreinigd en waar de kosten van het opruimen niet op de daders verhaald kunnen worden. Particulieren en bedrijven die eigenaar zijn van de grond waar het drugsafval is gedumpt of waar de verontreiniging is ontstaan, kunnen niet direct een aanvraag indienen. Zij moeten zich melden bij hun gemeente of provincie. De gemeente of provincie bepaalt wat en hoeveel er wordt vergoed en kan vervolgens een melding indienen voor de gemaakte kosten bij het loket drugsafval. Ook Staatsbosbeheer en waterschappen moeten zich melden bij de gemeente of provincie als zij kosten hebben gemaakt voor het opruimen van drugsafval.
Voorbeelden van kosten die vergoed kunnen worden
Gemeenten en provincies kunnen een DU aanvragen voor een bijdrage aan de kosten voor het opruimen van chemisch drugsafval. Denk bijvoorbeeld aan afvoer en verwijdering van gedumpt drugsafval uit xtc-labs of cocaïnewasserijen, sanering van verontreinigde (water)bodem en eventueel verontreinigd oppervlaktewater. Het uitgangspunt blijft dat de vervuiler betaalt: de kosten moeten, indien mogelijk, op de schuldige partij(en) worden verhaald.
Hoe aanvragen?
Aanvragen van een DU kan via het meldingsformulier van het loket drugsafval. Gemeenten en provincies kunnen zelf bepalen welke gemaakte kosten ze melden, de VNG en het rijk beoordelen de ingediende kostenopgaven niet inhoudelijk. Als de aanvraag compleet is en voor 4 september 2026 is ingediend, dan volgt de DU bij de decembercirculaire 2026 van het gemeentefonds of provinciefonds. Meldingen die na 4 september 2026 worden ingediend worden verwerkt in de DU van de decembercirculaire 2027.
