Sociale media spelen een belangrijke faciliterende rol bij de betrokkenheid van jongeren bij zware drugs- en geweldscriminaliteit. Dat blijkt uit recent onderzoek in opdracht van Politie & Wetenschap.
Uit het onderzoek komt naar voren dat ongeveer 1 op de 5 jongeren (circa 20%) aangeeft wel eens online oproepen te hebben gezien voor illegale activiteiten. Een kleiner, maar zorgwekkend deel van de jongeren geeft aan ook daadwerkelijk te zijn benaderd. Dit laat zien dat de online blootstelling aan dit soort praktijken geen uitzondering meer is.
Van online contact naar criminele ‘klussen’
Sociale media worden met name gebruikt om nieuwe contacten te leggen en activiteiten te organiseren. De eerste stap richting criminaliteit verloopt vaak nog via het eigen netwerk (vrienden, familie of buurt), maar platforms als Snapchat en Instagram maken het eenvoudiger om daarbuiten snel jongeren te bereiken. Oproepen voor illegale activiteiten zijn vaak bewust vaag geformuleerd. Pas in privégesprekken wordt duidelijk wat de bedoeling is. Het gaat daarbij regelmatig om relatief laagdrempelige, maar risicovolle ‘klussen’, zoals het vervoeren van drugs, het uithalen van partijen of het uitvoeren van geweldsopdrachten. Jongeren geven aan dat zij vooraf niet altijd weten waar zij precies in terechtkomen.
Groter bereik, lagere drempel
Door sociale media is het bereik van criminele netwerken sterk toegenomen. Jongeren kunnen niet alleen benaderd worden, maar bieden zichzelf soms ook actief aan. Daarmee verlagen sociale media de drempel om betrokken te raken bij criminaliteit en vergroten ze de schaal waarop jongeren worden bereikt.
Belang van preventie en weerbaarheid
De onderzoekers benadrukken dat sociale media vooral een versterkende factor zijn, en niet de oorzaak. Dit onderstreept het belang van preventie, gericht op:
- het versterken van digitale weerbaarheid van jongeren;
- bewustwording van online risico’s;
- het ondersteunen van professionals in het signaleren van online werving.
Daarnaast ligt er ook een opgave voor platforms om crimineel gebruik tegen te gaan.
Lees het volledige onderzoek via deze link
