Het laatste nieuws

Wilt u op de hoogte blijven en geen nieuws meer missen? Schrijf u dan in voor onze nieuwsbrief door hieronder een account aan te vragen op onze website. 

Landelijke evaluatie WVGGZ: schrap de hoorplicht

12 jan 2022

Op 16 december verscheen de eerste evaluatie WVGGZ en WZD deel I. Aanbeveling 15 luidt: schrap de hoorplicht van de burgemeester. Een resultaat dat mede gebasseerd is op de uitkomsten van het onderzoek van de Erasmus Universiteit, waartoe de VAR eind 2020 opdracht gaf. Het onderzoek werd in het evaluatieraport genoemd en geciteerd.

De hoorplicht van de burgemeester stelt de betrokkene (de patient) in de gelegenheid om zijn of haar visie op een voorgenomen crisismaatregel toe te lichten, zodat verplichte hulp wellicht nog afgewend kan worden. De landelijke evaluatie wijst uit dat slechts 40% van de mensen die door de burgemeester een crisismaatregel kreeg opgelegd, ook daadwerkelijk gehoord was. In veel gevallen verkeerde de betrokkene in een zodanige crisis dat horen niet mogelijk was.

Over de hoorplicht van de burgemeester bestaan uiteenlopende opvattingen. Er zijn partijen die de hoorplicht een logische wettelijke verplichting vinden, met oog op het ingrijpende karakter van de beslissing die de burgemeester neemt. De overgrote meerderheid van de partijen die bij deze evaluatie betrokken waren, heeft echter stevige bedenkingen bij de hoorplicht. Dat heeft te maken met bovenstaande constatering dat de hoorplicht in veel gevallen niet of heel moeilijk uitvoerbaar is, maar ook met het feit dat de hoorplicht een vertragend effect heeft op het verlenen van acute zorg. Daardoor zijn soms nog ingrijpender maatregelen nodig. Een ander kritiekpunt betreft het feit dat de burgemeester vrijwel altijd het advies van de geneesheer-directeur overneemt om een crisismaatregel op te leggen. Als de betrokkene al is gehoord, heeft dit gesprek vrijwel nooit invloed op het besluit van de burgemeester. Om in de woorden van de Erasmus Universiteit te spreken: "de hoorplicht is een wassen neus". 

De onderzoekers die de landelijke evaluatie uitvoerden vinden het zeer twijfelachtig of de hoorplicht van de burgemeester in deze vorm van reële meerwaarde is. De genoemde bezwaren in het rapport worden breed gedeeld.

Verschillende partijen wijzen op het belang om de betrokkene op een ander moment in het proces meer mogelijkheden tot zeggenschap te geven. Dat levert naar verwachting meer op dan wanneer een betrokkene wordt bevraagd tijdens een crisis en geeft betrokkene meer gelegenheid om zijn of haar mening over de verplichte hulp te delen.

De VAR zal actief betrokken blijven bij de gesprekken over alternatieven voor de hoorplicht die de komende tijd worden gevoerd. 

Lees hier de eerste evaluatie WVGGZ en WZD deel I